Ogólnopolski Dzień Seniora: jak zadbać o bezpieczeństwo na co dzień?

Telefon z pilną prośbą o pieniądze, atrakcyjna oferta przedstawiona podczas pokazu czy chwila nieuwagi w autobusie mogą wystarczyć, by stracić oszczędności albo dokumenty. W wielu sytuacjach ryzyko da się ograniczyć: spokojnie sprawdzić informacje, poprosić zaufaną osobę o pomoc i nie podejmować decyzji pod presją.

Ostrożność przez telefon i przy drzwiach

Przestępcy podszywają się pod krewnych, policjantów, prokuratorów, pracowników ZUS oraz przedstawicieli innych służb i instytucji. Pod pretekstem nagłego wypadku lub prowadzonej akcji mogą żądać pieniędzy, numerów kont, danych z dokumentów czy kodów PIN. Przez telefon nie należy przekazywać tych informacji ani informować rozmówcy, kiedy mieszkanie będzie puste.

Prośbę o finansową pomoc warto zweryfikować, kontaktując się samodzielnie z bliskim pod znanym numerem. Funkcjonariusze nie proszą telefonicznie o przekazanie pieniędzy ani nie ujawniają w ten sposób szczegółów działań. W sprawach dotyczących ZUS można zadzwonić pod numer 22 560 16 00; pracownicy zakładu nie odwiedzają klientów w domach po to, by informować ich o świadczeniach. Podejrzenie oszustwa należy zgłosić policji, a w sytuacji alarmowej zadzwonić pod numer 112.

Podobna rozwaga przydaje się, gdy ktoś puka do mieszkania. Przed otwarciem drzwi trzeba ustalić, kto przyszedł i w jakim celu. Od osoby podającej się za pracownika firmy lub instytucji można zażądać legitymacji, a następnie potwierdzić wizytę telefonicznie, korzystając z oficjalnego numeru i nie otwierając drzwi.

Jeżeli gość musi wejść do środka, dobrze poprosić o obecność sąsiada, znajomego albo kogoś z rodziny i nie pozostawiać przybysza bez nadzoru. Portfel, torebka oraz klucze nie powinny leżeć przy wejściu, a miejsce przechowywania oszczędności warto zachować dla siebie.

Dom, zakupy i podróż bez niepotrzebnego ryzyka

Zamknięte na zamek drzwi, zasłonięte po zmroku okna i oświetlone otoczenie domu utrudniają wykorzystanie okazji przez złodzieja. Widoczność wokół posesji poprawi również przycięcie zasłaniających ją krzewów. Pomocne są dobre relacje z sąsiadami i wzajemna uwaga, gdy na klatce schodowej lub w pobliżu domu pojawia się obca osoba. Przy łóżku warto trzymać telefon, latarkę i potrzebne leki.

W sklepie, autobusie czy tramwaju szczególnej uwagi wymagają momenty wsiadania, wysiadania i stania w tłoku. Dokumenty oraz inne wartościowe rzeczy najlepiej umieścić w wewnętrznych kieszeniach, a ilość noszonej gotówki ograniczyć. Po zmroku bezpieczniej wybierać oświetlone, uczęszczane ulice; ostrożność warto zachować także wobec przypadkowych znajomości i propozycji podwiezienia od obcych.

Podczas płatności kartą należy zasłonić klawiaturę i nie nosić zapisanego PIN-u razem z kartą. Jeśli karta zginie lub zostanie skradziona, trzeba ją niezwłocznie zastrzec w banku albo za pośrednictwem numeru 828 828 828.

W samochodzie warto zamykać drzwi i usuwać z widoku przedmioty, które mogłyby zainteresować złodzieja. Po zaparkowaniu nie wolno zostawiać kluczyków w stacyjce. Rozsądnie jest też unikać zatrzymywania się w odludnych, nieoświetlonych miejscach oraz zabierania przypadkowych pasażerów.

Umowa bez pośpiechu i bez przykrych niespodzianek

Sprzedaż w domu lub podczas prezentacji może wiązać się z naciskiem na szybki podpis. Obietnica upominku, zapewnienie o wyjątkowej okazji czy krótki termin na podjęcie decyzji to powody, by zwolnić tempo. Przed zaakceptowaniem oferty warto ustalić dane handlowca i firmy, pełną cenę, dodatkowe opłaty, zakres usług, czas trwania umowy oraz zasady jej rozwiązania.

Dokument należy przeczytać przed podpisaniem, a niezrozumiałe zapisy wyjaśnić. Pomocne bywają rozmowa z rodziną oraz porównanie cen i opinii o produkcie czy przedsiębiorcy. Konsument powinien otrzymać egzemplarz umowy z danymi firmy, datą, ceną i okresem jej obowiązywania, a także informację o prawie odstąpienia i odpowiedni formularz.

Przy wielu umowach zawieranych na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, na przykład w domu, przez internet czy przez telefon, konsument ma co najmniej 14 dni na odstąpienie bez podawania przyczyny. Od tej zasady istnieją wyjątki, a w niektórych sytuacjach termin jest dłuższy, m.in. przy zakupach podczas pokazu lub nieumówionej wizyty w domu. Rezygnacja może też wiązać się z określonymi kosztami, takimi jak koszt odesłania towaru, jeśli konsument został o nich poinformowany.

Oświadczenie warto wysłać w sposób pozwalający potwierdzić nadanie i zachować kopię; można skorzystać z listu poleconego za potwierdzeniem odbioru. Brak informacji o prawie odstąpienia może wydłużyć termin nawet o 12 miesięcy. Gdy zakup sfinansowano kredytem, o rezygnacji należy powiadomić również bank. W razie sporu wsparcia udzielają powiatowy lub miejski rzecznik konsumentów oraz punkty nieodpłatnej pomocy prawnej.

Przy zakupach internetowych szczególną uwagę powinna zwrócić cena znacznie niższa od rynkowej. Przed zapłatą dobrze sprawdzić sprzedawcę, jego opinie i staż w serwisie, a także przeczytać opis oferty oraz regulamin sklepu. Korespondencję warto zachować, a po wysyłce poprosić o potwierdzenie nadania przesyłki. W razie oszustwa takie materiały mogą pomóc w wyjaśnieniu sprawy.

Na drodze liczy się widoczność i czas reakcji

Pieszy przed wejściem na jezdnię powinien się zatrzymać i upewnić, że może bezpiecznie przejść. Wchodzenie na przejście zza przeszkody ograniczającej widoczność oraz korzystanie w tym czasie z telefonu zwiększają ryzyko. Po zmroku poza obszarem zabudowanym trzeba używać odblasków, chyba że pieszy porusza się po chodniku albo drodze przeznaczonej wyłącznie dla pieszych.

Rowerzysta powinien sygnalizować zamiar wykonania manewru i korzystać z drogi dla rowerów, gdy jest wyznaczona dla jego kierunku jazdy. Rower musi mieć wymagane oświetlenie i elementy odblaskowe, sprawny hamulec oraz dzwonek lub inny sygnał ostrzegawczy. Na chodniku, z którego wolno korzystać tylko w określonych sytuacjach, należy jechać z prędkością zbliżoną do prędkości pieszego, zachować szczególną ostrożność i ustępować pieszym pierwszeństwa.

Kierowcy w starszym wieku powinni brać pod uwagę zmiany wzroku, słuchu, sprawności ruchowej i szybkości reakcji. Regularne badania wzroku, odstęp od poprzedzającego pojazdu oraz prędkość dostosowana do warunków pomagają bezpieczniej prowadzić. Warto również czytać ulotki leków: niektóre preparaty mogą wywoływać senność, zawroty głowy, zaburzenia widzenia lub trudności z koncentracją.

Źródło: Wiadomości Komenda Miejska Policji w Piekarach Śląskich