Kilkanaście kilometrów na zachód od Opavy, w niewielkiej miejscowości Stěbořice, rozciąga się jeden z ciekawszych ogrodów dendrologicznych w Czechach. Arboretum Nový Dvůr to 23 hektary zieleni, gdzie rośnie blisko 7000 gatunków drzew i krzewów z pięciu kontynentów. Miejsce powstało na bazie dawnego parku zamkowego i od ponad wieku służy jako żywa kolekcja roślin drzewiastych. Dziś funkcjonuje jako część Śląskiego Muzeum Ziemskiego i przyciąga zarówno miłośników botaniki, jak i rodziny szukające spokojnego miejsca na spacer.
- ogromna różnorodność roślin
- unikalne egzemplarze z całego świata
- piękne szklarnie z tropikalnymi roślinami
- spokojna przestrzeń idealna na rodzinne spacery
- minizoo z przyjaznymi kozami
Historia zaczęła się od prywatnej pasji
Fundamenty dzisiejszej kolekcji położył Quido Riedel, który w latach 1906-1928 stworzył tu prywatną kolekcję dendrologiczną. Początkowo zajmowała niespełna 2 hektary i liczyła około 500 gatunków. Riedel ożenił się z właścicielką majątku w Nowym Dworze i postanowił przekształcić zámecký park w specjalistyczną kolekcję drzew.
Po jego odejściu córka dbała o zbiory aż do 1945 roku. Potem nastały trudne czasy – park przechodził z rąk do rąk, brakowało fachowej opieki i szybko podupadł. Dopiero w 1958 roku trafił pod skrzydła Śląskiego Muzeum, które utworzyło tu oficjalne arboretum. Od tamtej pory kolekcja systematycznie się rozrastała, aż osiągnęła obecne rozmiary.
Co rośnie w arboretum
Spacer po Nowym Dworze to podróż przez kontynenty. Ekspozycja „Drzewiny pięciu światów” pokazuje rośliny z Ameryki Północnej, Azji, Europy, ale też egzotyczne okazy wymagające specjalnych warunków. Arboretum słynie z bogatych zbiorów wybranych rodzajów – klonów, kaliny, jaśminowców, brzóz czy oczarów. Niektóre okazy robią wrażenie samym rozmiarem, inne zachwycają w konkretnych porach roku.
Wśród najciekawszych roślin można wymienić cedr atlantycki, sosnę drobnolistną czy zerawiniec japoński. Nie każdy wie, że w arboretum rośnie też tzw. żywa skamieniałość – okaz paproci Angiopteris evecta, gatunku pamiętającego czasy dinozaurów.
W arboretum znajduje się unikalna kolekcja paprociorośli drzewiastych z Tasmanii – Dicksonie. Te prehistoryczne rośliny wyglądają jak małe palmy i mogą żyć setki lat.
Skleniki pełne tropikalnej zieleni
Oprócz zewnętrznych ekspozycji warto zajrzeć do szklarni. Zajmują około 200 metrów kwadratowych i podzielone są na strefy klimatyczne – tropikalną i subtropikalną. Dzięki temu arboretum może pokazać rośliny z Afryki, Azji, Ameryki Południowej i Australii, które w czeskim klimacie nie przetrwałyby na zewnątrz.
Niedawno otwarto nową część sklenikową pod nazwą „W cieniu paproci”. To niewielka przestrzeń z unikalną kolekcją paproci, małym jeziorkiem i wodospadem. Rosną tu między innymi stromowe kapradiny z Tasmanii i rzadkie gatunki z różnych zakątków świata. W ciągu roku kwitną tu też orchidee wysadzone na epifitycznym pniu – warto sprawdzić, czy akurat coś się dzieje.
Dla rodzin z dziećmi
Arboretum to nie tylko botanika. Na terenie znajduje się niewielkie minizoo z kozami, które – w przeciwieństwie do swoich bardziej natarczywych koleżanek z większych ogrodów zoologicznych – są spokojne i łagodne. Dzieci mogą też pobawić się na placu zabaw, a dla starszych dostępny jest audioprwodnik po arboretum.
Ścieżki są dobrze utrzymane, z ławkami do odpoczynku w strategicznych miejscach. Teren jest na tyle duży, że nawet w weekendy nie ma tu tłumów. Spacer może zająć od godziny do trzech, w zależności od tempa i zainteresowania roślinami.
Jedyne, co bywa przedmiotem narzekań, to stan toalet – widziały lepsze czasy. Poza tym infrastruktura jest w porządku.
Warto połączyć z rozhledną Šibenice
Około 3 kilometry od arboretum, w środku pól, stoi betonowa wieża widokowa Šibenice. Zbudowana w nowoczesnym, surowym stylu przypominającym bunkier, oferuje panoramę okolicy we wszystkich kierunkach. Wejście jest dobrowolne (można wrzucić co się chce), a na miejscu jest mała ścieżka linowa i labirynt dla dzieci. Brak toalet, ale na godzinę zabawy i podziwiania widoków wystarczy.
Dojazd samochodem jest prosty, choć prowadzi lokalnymi drogami. Można też iść piechotą z arboretum, ale trzeba liczyć się z wędrówką po asfalcie bez chodnika.
Informacje praktyczne – bilety, godziny, dojazd
Godziny otwarcia:
- Marzec: codziennie 8:00-16:00
- Kwiecień-wrzesień: codziennie 8:00-18:00
- Październik-listopad: codziennie 8:00-16:00
Ceny biletów:
- Dorośli: 60 CZK
- Dzieci do 6 lat: wstęp bezpłatny
- Dostępny audioprwodnik za dodatkową opłatą
Dojazd: Arboretum znajduje się w miejscowości Stěbořice (część Nový Dvůr), około 12 km na zachód od Opavy. Przed bramą jest bezpłatny parking. Adres: Nový Dvůr 29, 746 01 Stěbořice. Dojazd samochodem z Opavy zajmuje około 15 minut.
Kontakt: Tel. +420 733 739 173, e-mail: [email protected], strona: www.szm.cz
Arboretum organizuje w ciągu roku różne wystawy tematyczne i wydarzenia. Warto przed wizytą sprawdzić na stronie muzeum lub Facebooku Śląskiego Muzeum Ziemskiego, co aktualnie się dzieje.
Miejsce nadaje się dla każdego – rodzin z małymi dziećmi, seniorów, par szukających spokojnego spaceru i oczywiście miłośników roślin. Teren jest dostępny dla osób z ograniczoną mobilnością. Za niewielkie pieniądze można spędzić tu kilka godzin w otoczeniu zieleni z całego świata, z dala od miejskiego zgiełku.